Werkende motoren

Populair is het maken van heteluchtmotoren. Het heeft wel iets weg van het bouwen van stoommachines. In ieder geval is het een precisiewerkje. Deze machientjes moeten bijna wrijvingsloos bewegen, anders lopen ze niet. In dat geval levert de warme lucht te weinig kracht voor rotatie. Het bouwen van brandstofmotoren is van een andere orde. Dat is werk voor specialisten. Dat vereist een hoge graad van vakmanschap. Bovendien zijn er geen bouwpakketten van voorhanden en nauwelijks bouwtekeningen. Door de schaalverhoudingen werken de verbrandingsprocessen anders, zijn veel kritischer dan bij de machines op ware grootte. Zodoende is het zoeken naar de juiste brandstof(mengverhouding), de juiste wijze van vonken en de manier waarop het best de verstuiving of injectie van de brandstof geregeld kan worden. Toch zijn er modelbouwers in geslaagd om motoren te bouwen, die op gewone benzine lopen. Een huzarenstukje. Laat staan de ontwikkeling van een model dieselmotor, met een injectiedruk van wel 70 bar. Dat is werkelijk het opzoeken van de grenzen van de modelbouwmogelijkheden.
Er zijn in deze tak van hobby spectaculaire modellen te bewonderen.
Heb je voldoende ervaring om je hierop te storten, dan weet je dat je in ieder geval metalen zult bewerken: staal, messing en (rood)koper. Draaien, frezen, boren, ruimen, vijlen, polijsten, buigen, solderen, ...

Het frame
De hoofdonderdelen van motoren zijn geborgen in een frame. Afhankelijk van het type en de mate van complexiteit van de motor, is dit frame meer of minder ingewikkeld en qua maatvoering kritisch. Bij eenvoudige heteluchtmotoren kun je volstaan met een eenvoudig frame. De as met aandrijf- en vliegwiel moet wel goed zijn gelagerd. Bovendien moet deze as zich in een juiste positie bevinden ten opzichte van de cilinder(s) met de zuigerstang(en), exact loodrecht erop. Bij complexe verbrandingsmotoren zijn er meer onderdelen nauwkeurig te plaatsen. Framehelften worden dan vaak als samenstel gefreesd en nabewerkt. Soms maken we het frame als gietstuk

Cilinders en zuigers
Cilinders en zuigers zetten de warmte of explosie om in een draaiende beweging. We zullen ze dan ook nauwkeurig passend maken om geen rendement te verliezen. Bij brandstofmotoren gebruiken we zuigerveren. Meestal zijn de cilinders uitgevoerd in gietijzer maar staal en zelfs messing is ook mogelijk. Bij heteluchtmotoren passen we ook glazen cilinders toe. Soms aan één zijde gevuld met staalwol of iets dergelijks om de warmte goed en egaal over te brengen op de lucht. Dit type motor heeft overigens wel wat weg van een stoommachine

De overbrenging / regeling van de ontbranding
De kracht op de zuiger wordt overgebracht op het (vlieg)wiel via een drijfstang op de krukas. Heteluchtmotoren blijven lopen op de krachtimpulsen door de uitzettende lucht en de massa van het ronddraaiende (vlieg)wiel. Ze geven weinig vermogen. Bij verbrandingsmotoren ligt dat anders. Daar hebben we  een ontstekingsmechanisme, stroomverdeler, bougies of gloeipluggen en een in- en uitlaatsysteem van kleppen die door nokkenassen worden aangestuurd. Een en ander voor het inlaten van de vernevelde brandstof of het afvoeren van de verbrandingsgassen. Die verneveling geschiedt door een compressor of carburator.
Er komt heel wat voor kijken om een verbrandingsmotor te maken. Toch zijn er prachtige exemplaren, met alle vermelde onderdelen, gerealiseerd

Pompen, smeertoestellen, e.d.
Heteluchtmotoren hebben weinig smering nodig. Voor brandstofmotoren daarentegen, moeten we het nodige bouwen en aanbrengen: een pomp voor de brandstoftoevoer, een systeem van smering, een koelsysteem, etc.

Aanzwengelen en "draaien maar"
Na al het werk, zijn we benieuwd naar de werking van de motor. Dat wil nog wel eens wat tijd en geduld vergen. Een juiste instelling is van groot belang en indien van toepassing een uitgekiende samenstelling van de brandstof. Maar na enig geëxperimenteer lukt dat tenslotte wel. Dus aanzwengelen en "draaien maar"