|
Waarmee
klik op een plaatje
voor een vergroting
|
TIPS & TRICKS
Wat, hoe en waarmee? Tips om het voor elkaar te krijgen!
BOREN, FREZEN, RUIMEN EN TAPPEN - ALGEMEEN
Het lijkt een erg ambtelijk gebeuren, maar registreer (de mate van) gebruik van kleine
boren, frezen, ruimers en tappen, en bewaar ze apart van de nieuwe. Na gebruik worden
ze snel bot en breken dan gemakkelijk af. En altijd in het werkstuk, dat dan weggegooid
kan worden. Kun je of wil je geen risico lopen, vervang deze gereedschappen dan regelmatig
door nieuwe
BOREN - Hergebruik botte boren. Slijp ze voor specifiek gebruik!
Boren slijpen - - - Hoewel boortjes niet meer zo duur zijn, is het toch handig
om ze te kunnen slijpen. Dat kunnen we zelf doen met boortjes vanaf 3 mm. Daarbij is wel een
boorslijphouder nodig (zie foto). De hoek van de boorpunt bepaalt het gebruik: 41°= hout,
hard rubber, fibre; 49°= zacht materiaal (hardhout, koper, ...); 59°= algemeen gebruik;
88°= dunne plaat en erg hard materiaal. Zie verder de instructies bij de boorslijphouder
(op de foto met boor)
Boren in aluminium - - - Geef de boor niet te veel druk en los veelvuldig de spanen
(boor omhoog halen). Smeer de boor met terpentine voor een beter boorproces en resultaat
Boren in messing en brons - - - Geldt eigenlijk voor boren vanaf 8 mm. Maak de
snijkanten van de boor iets bot met een wetsteen. De boor hapt dan niet (zo snel)
DRAAIEN
Afsteken - - - Bij het afsteken van een werkstuk ontstaat meestal een braam, die apart
verwijderd moet worden. Wanneer je de verticale snijkant van de afsteekbeitel ± 3° schuin afslijpt
(zie plaatje), komt deze braam niet aan het afgestoken werkstuk, maar aan het uitgangsmateriaal
in de klauwplaat. Dat is geen probleem, omdat met het verder steken die verdwijnt
Voor het afsteken van een werkstuk in messing, brons
of aluminium moet het bovenvlak van de beitel glad zijn. Voor staal
slijp je er op ongeveer 1 mm van de voorzijde een gleufje in van hooguit 0,8 mm diep, evenwijdig
aan de voorzijde: een spaanbreker. Dan hapt de beitel niet
FREZEN
Mee- of tegenloop frezen? - - - De deskundigen verschillen hierover van mening, maar
tegenloopfrezen wordt aanbevolen, zeker beide frezen van meer dan 5 mm. Bij meeloopfrezen
trekt de frees het werkstuk naar zich toe, van de tafelgeleider-drukzijde af. Wanneer er dan
te veel speling in de geleider zit t.o.v. de spindel, hapt de frees. Bij tegenloopfrezen is
dit niet het geval, omdat de frees het werkstuk van zich afdrukt en de tafelgeleider-drukzijde
het werkstuk blokkeert.
Stand van de frees(kolom) - - - Wanneer we een deel van het werkstuk vlak- of affrezen,
is het goed om de freeskolom maximaal 0,5° schuin te stellen, zodat de voorzijde het diepst in
het materiaal snijdt. De achterzijde van de frees raakt het werkstuk dan niet en laat zodoende
geen groefjes achter (zie plaatje)
SCHROEFDRAAD TAPPEN EN SNIJDEN
Wanneer we schroefdraad tappen en snijden moeten we regelmatig lossen om de spanen af te voeren,
anders blokkeert de tap of snijplaat. Deze bewerking verloopt beter wanneer we tap en snijplaat
steeds smeren, bij voorkeur met snijolie of desnoods met petroleum. Wanneer een HSS-tap in het
werkstuk afbreekt, zijn we de klos. Dan kun je overnieuw beginnen. WS-tappen zijn van zachter
staal. Door afgebroken WS-tappen in en met het werkstuk te ontharden, kun je ze erna uitboren
met de boor van diameter binnenmaat tap. Daarna met een nieuwe tap het werk afmaken
HARDEN EN ONTHARDEN VAN STAAL
We kunnen door een chemisch proces, genaamd cementeren de oppervlakte van staal harder maken.
Dat gaat tot ongeveer 0,3 mm diep. Wanneer we verder willen gaan, moeten we niet cementeren
maar het staal verhitten (kersrode kleur) en afschrikken in een bad met afgewerkte olie.
Afschrikken = in gloeiende toestand in de olie gedompeld houden tot het is afgekoeld.
Het oliebad moet wel voldoende volume hebben t.o.v. de grootte van het werkstuk. Bovendien
kunnen we op deze manier alleen zilverstaal en staal met voldoende koolstofgehalte harden.
Met automatenstaal lukt dit bijvoorbeeld niet.
Ontharden werkt net andersom. Gloeiend stoken en langzaam in de lucht laten afkoelen.
Het werkstuk krijgt in beide gevallen wel een zwartblauwe kleur, dus indien gewenst daarna polijsten.
Het verdient aanbeveling deze processen enkele keren te herhalen voor een optimaal resultaat
BUIGEN VAN DUNNE KOPERPIJP
Wanneer we koperen of stalen buizen willen buigen zonder dat ze knikken, moeten we in ieder geval
een buigapparaat gebruiken. Door de buis volledig met fijn zand te vullen en aan weerszijden goed
af te sluiten, krijgen we een nog beter resultaat. Dat gaat echter niet op voor smalle buizen c.q.
pijpen. Dunne koperpijp stoppen we nu vol met soldeertin, dat we door verhitting laten uitlopen
in de aan een zijde afgesloten pijp. Na het buigen gewoon weer het soldeertin laten smelten en uit
de pijp laten lopen
PLAAT BEWERKEN: ZETTEN, WALSEN EN KLOPPEN
Koper gedraagt zich precies tegengesteld aan staal wat verhitten en afschrikken betreft.
Wanneer we koper goed verhitten en laten afkoelen, wordt het zacht. We hoeven het niet eens in water
af te schrikken. Wanneer we snel verder willen werken, mag dat wel. Vervolgens kunnen we het scherp
(om)zetten zonder scheuren, met kleine diameter walsen en in vorm kloppen. Door te hameren op koper
wordt het weer harder. Bovendien hard het uit in rust, in de tijd. Maar dat duurt jaren. Voor
messing geldt hetzelfde. Maar nu mogen we niet snel afkoelen
OPPASSEN MET BEWERKEN VAN GEWALST STAAL
Blank gewalst staal is exact op de aangegeven maat, wel bijna op een honderdste nauwkeurig. Wanneer
je dit aan één zijde gaat affrezen, trekt het licht krom. Wil je van 10x4mm bijvoorbeeld 9x4mm maken,
frees dan aan beide zijden 0,5 mm af. Nu blijft het materiaal behoorlijk recht. E.e.a. geldt niet
voor ruw gewalst staal. Dat is ook niet exact op maat
UITLIJNEN VAN EEN DRAAIBANK
Informatie over afwijkingen en uitlijnen van een draaibank
UITLIJNEN VAN EEN FREESMACHINE MET KRUISTAFEL
Informatie over afwijkingen en uitlijnen van een freesmachine
TANDWIELEN FREZEN
Informatie over het frezen van tandwielen
VIJLEN MET EEN VIJLMAL
Informatie over hoe een vijlmal te maken
OVER LIJMEN, LIJMRESTEN VERWIJDEREN EN HET WEER LOS KRIJGEN
informatie over lijmen
Secondelijm: Bison
Metaallijm: LocTite. Bewaar de dure en sterke LocTite lijmen en afdichtmiddelen in de koelkast,
anders drogen ze uit. Iedere LocTite lijm en ieder afdichtmiddel heeft een temperatuur waarop ze weer
loslaat. Door verhitting kun je de verbinding dus verbreken
Houtlijm: Bison
HARD (ZILVER) SOLDEREN
We smeren het soldeervloeimiddel (poeder) op het werkstuk. Altijd poeder aangelengd met water tot een papje.
Dat gaat in de vlam wel bruisen. Het is echter ook mogelijk om de poeder met brandspiritus te vermengen,
dan gebeurt dit niet. Bij klein werk dompelen we de verhitte staaf zilversoldeer ook wel in de
poeder.
Wanneer we de delen van een samengesteld onderdeel moeten hechten door solderen, is het belangrijk dat in
een vloeiende gang en juiste volgorde te doen. Maak dan gebruik van het feit, dat uitgelopen en gestold
soldeerzilver een hogere smelttemperatuur heeft dan het zilverstaafje in de vlam. Maar pas op! Je kunt
de vlam ook niet te lang op de reeds gesoldeerde plek houden. Of je moet ervoor zorgen dat de warme daar
sneller wegloopt, door er bijvoorbeeld een metalen klem op te zetten
AFPLAKKEN, SCHILDEREN EN SPUITEN
Gebruik nooit voor het afplakken gewoon plakband of Tesa. Het eerste beschadigt de ondergrond en het
tweede dicht onvoldoende af voor het fijne modelwerk. Gebruik een produkt als Tamiya Masking Tape.
Na het schilderen of spuiten de tape voorzichtig verwijderen, wanneer de lak wat nat is, maar nog niet
pikt. Dan wordt de overgang van kleuren het meest strak.
Wanneer je een laklaag hebt aangebracht, kun je een volgende erop aanbrengen, wanneer je dat doet als ze redelijk
droog is. Maar het moet wel binnen maximaal 24 uur gebeuren. Na die tijd treedt "blistering" op in de (onderste)
laklaag en hecht deze minder. Na 24 uur moet je langere tijd wachten tot de laklaag goed uitgehard is en
deze vervolgens schuren met zeer fijn schuur/polijst papier. Daarna kun je de volgende laag aanbrengen
MESSING EN ALUMINIUM LAKKEN EN SPUITEN
De meeste lakken en primers hechten slecht op messing en aluminium. We moeten eerst een goede primer
aanbrengen alvorens te kunnen lakken en spuiten. Het merk Phoenix is zo'n primer (kleuren lichtgrijs en zwart).
Bovendien nog redelijk hittebestendig ook (denk aan rookkasten)
HET ZWARTEN VAN METALEN
Wanneer we glimmende stalen onderdelen niet mogen spuiten of schilderen (dan passen ze
niet meer op en in elkaar) en het glimmende willen wegwerken, kunnen we het zwarten.
Dat is een chemisch proces van reinigen in een soort zeepoplossing, activeren, kleuren en
conserveren. Na iedere stap goed spoelen. Het wordt zelfs krasvast. Bij messing werkt
dit ook, helaas met wat minder goed resultaat en een mindere slijtvastheid. Bij RVS lukt het
niet! Er is een setje om te zwarten verkrijgbaar bij Sauerbier in Zierikzee
MAAK ZELF EEN HOUTEN SPAAKWIEL
Informatie over het maken van een scheepsschroef voor een model
MAAK ZELF EEN RUBBERBAND
Informatie over het maken van een rubberband voor een model
MAAK ZELF EEN SCHEEPSSCHROEF
Informatie over het maken van een scheepsschroef voor een model
|
|
Het blad "De Modelbouwer" van de NVM bevat ook veel nuttige tips
|
|
